Demonstratie Natural Horsemanship 16 februari 2008
De demonstratie Natural Horsemanship van Harrie van Loon op zaterdag 16 februari staat garant voor een paar boeiende maar ijskoude uurtjes. In de binnenbak is speciaal voor deze demonstratie met dranghekken een ronde ruimte van een meter of 12 in doorsnee gebouwd. In die cirkel ontmoet Natural Horseman Harrie van Loon zijn eerste ‘patiënt’ van de avond: pony Flicka die al jaren doodsbang is voor de blauwe paardenvoetbal.
Harrie van Loon van Horseman for you legt eerst uit wat Natural Horsemanship is, en hoe hij via deze methode paarden met gedragproblemen en angst probeert te helpen. Natural Horsemanship is gebaseerd op de manier waarop paarden (en pony’s) met elkaar en vooral met de leider van de kudde communiceren. Een Natural Horseman zal altijd eerst de leidersrol afdwingen bij een paard voor hij aan de slag gaat met de problemen van het paard. Een paard vertrouwt zijn leider immers blindelings, dus als de leider iets doet of durft is er blijkbaar geen reden om dat zelf niet te doen!
Maar hoe zorg je dat een paard jou ziet als leider? We zien die avond tot 3 keer toe hoe dat in zijn werk gaat, te beginnen bij Flicka. Net als een leider die recht heeft op het beste gras en de beste plek, jaagt Harrie Flicka net zolang weg tot ze alle vier de tekenen van onderdanigheid toont die een leider toekomen: het binnenoor gericht op de leider, het lopen op een kleine cirkel rond hem, het onderdanig kauwen en het laten zakken van het hoofd. Vooral bij dominante Flicka duurt het lang voordat ze zich onderwerpt. De volgende stap is om haar een speciaal halster om te doen en haar de spelregels te leren: als de leider loopt, volg je hem, als hij stilstaat sta je achter hem stil. Als Flicka dat goed doet krijgt ze een beloning (een aai op haar voorhoofd), als ze niet gehoorzaamt, krijgt ze een ruk aan het halster, en wordt ze weggeduwd. Al snel snapt Flicka deze spelregels, en kan Harrie echt met haar aan de slag.
Harrie begint met een kleine bal. Hij laat Flicka zien dat hij, de leider, deze bal helemaal niet eng vindt voordat hij die beetje bij beetje steeds dichter bij haar houdt. Hij haalt de bal telkens bij haar weg voordat ze echt schrik krijgt. Daarna raakt hij haar met de bal voorzichtig even aan, en nog eens, en nog eens totdat ze totaal niet meer reageert en hij zelfs met de bal haar gevoelige voorhoofd mag aanraken. Daarna is het tijd voor het echte werk: de blauwe voetbal wordt rustig in een hoek van de bak gerold en Harrie en Flicka komen uit hun omheining. Een uur eerder vloog Flicka nog tegen de hekken toen ze haar enge blauwe vijand zag, maar nu volgt ze Harrie aarzelend. Hij neemt haar eerst mee naar de andere hoek en begint dan via omwegen naar de bal te lopen. Hij leidt haar af door wendingen, stilstaan, omdraaien, en zo komen ze dan eindelijk een keer bij de bal. En ongelofelijk maar waar: daar staat Flicka zomaar aan de bal te snuffelen! Een prachtig moment! En of dat niet genoeg is, gaat Harrie rustig met de bal voetballen door de bak en Flicka volgt. Tegen de tijd dat ze bij het publiek aankomen gaat Flicka nog eens uitgebreid ruiken aan de bal en zowaar duwt me hem al een keertje een klein stukje vooruit. Echt fantastisch om te zien wat deze Natural Horseman in minder dan twee uurtjes tijd voor elkaar heeft gekregen.
foto © minipainting-guild.net
De tweede patiënt is paard Rikske die sinds kort op de manege staat en bang is voor zijn hoofdstel en nog veel meer voor de hoefsmid. Ook Rikske wordt de ring doorgejaagd totdat hij zich onderwerpt aan Harrie. En ook Rikske moet eerst de spelregels leren. Dat gaat bij hem sneller dan bij Flicka. Harrie vertelt dat je daarbij een paard nooit aan moet kijken, sterker nog dat je een paard nooit aan moet kijken, tenzij je hem weg wilt jagen! Zo doen paarden dat ook. Als je wilt dat een paard naar je toekomt, maar je kijkt hem daarbij ook strak aan, geef je hem verwarrende signalen.
Op dezelfde manier waarop hij Flicka liet wennen aan de kleine bal, laat Harrie Rikske kennis maken met het hoofdstel en met een kunsthand op een steel. Die kunsthand gebruikt hij voor zijn eigen veiligheid voordat hij een angstig paard met eigen handen aanraakt. Al snel mag de kunsthand Rikske overal aanraken, maar op zijn achterbenen blijft hij het toch een beetje eng vinden. Volgens Harrie is het een kwestie van meer oefenen om Rikske volledig vertrouwd te maken met aanrakingen van zijn achterbenen. Dat geldt ook voor het hoofdstel: Rikske vertrouwt zijn nieuwe leider genoeg om hem het hoofdstel om te laten doen, maar het gaat nog niet van harte.
Na de pauze in de warme kantine is het tijd voor het derde en laatste geval die avond: driejarige merrie Aimée is de dochter van manegepaard Teepee en is nog niet zadelmak. Harrie leert haar op Natural Horseman wijze voor het eerst kennis maken met een zadel. Tijdens de pauze mag Aimée al wennen aan de binnenbak en cirkel en is behoorlijk nerveus: het is allemaal nieuw voor haar. Als Harrie met haar aan het werk gaat, is ze echter in een mum van tijd onderworpen. Harrie legt ook uit waarom: Aimée heeft het hele jaar in een kudde op de wei geleefd, dus ze kent de spelregels in een kudde veel beter dan Flicka of Rikske. En dan weer dezelfde methode: Harrie laat haar langzaam kennismaken met het zadel door het telkens te laten zien of voelen en dan weer weg te halen. Uiteindelijk legt hij het op die manier op haar rug, en na een paar keer herhalen wordt met hulp van Gerwin zelfs losjes een singel bevestigd. Een ruiter op haar rug gaat voor één avondje wat te snel, maar in principe zou dat de volgende stap zijn.
En daarmee eindigt deze kennismaking met het Natural Horsemanship door Harrie van Loon. De basisprincipes van deze methode om paarden te benaderen, zou elke (manege)ruiter moeten kennen: Zorg dat je paard of pony je als zijn leider ziet, en ben een goede, betrouwbare, duidelijke leider. Kijk een paard niet aan, sta geen opdringerig gedrag toe, straf als nodig maar vergeet vooral niet te belonen. Beloon niet met voer maar door op het hoofd tussen de ogen te wrijven: hier zitten net als bij de mens en veel andere dieren de stress-releasepunten.
